सोलरची वीज महावितरणकडे जमा, तरीही २६ हजारांचे बिल; ग्राहक मंचात जाण्याची तयारी

चुकीच्या मीटरमुळे वाढले वीजबिल असल्याचा आरोप; बल्लारपूरातील ग्राहकाला महावितरणचा धक्का?

आमचा विदर्भ - दीपक शर्मा

बल्लारपूर (दि. ०५ ऑक्टॉबर २०२६) -

       बल्लारपूर शहरातील वीज ग्राहक ललिता बालाजी भुक्या यांनी आपल्या घरावर फेब्रुवारी २०२६ मध्ये ३.३ किलोवॅट क्षमतेचे ऑन-ग्रिड सोलर पॅनल बसविले. त्यानंतर मार्च महिन्यात महावितरणकडून रिलीज ऑर्डर मिळाली. घरावर सोलर यंत्रणा बसली आणि महावितरणने वीजमीटरही बदलून दिल्याने सर्व प्रक्रिया पूर्ण झाल्याचे समजून ग्राहक समाधानी होता. मात्र तीन महिन्यांचे एकत्रित वीजबिल तब्बल २६ हजार रुपयांपेक्षा अधिक आल्याने ग्राहकाला मोठा आर्थिक धक्का बसला.

       सोलर बसविल्यानंतर वीजबिल अत्यल्प येईल किंवा अतिरिक्त निर्मिती झाल्यास त्याचा लाभ बिलातून मिळेल, अशी अपेक्षा असताना उलट मोठे बिल आल्याने ललिता बालाजी भुक्या यांनी सोलर बसविणाऱ्या कंपनीशी संपर्क साधला. कंपनीच्या प्रतिनिधींनी तातडीने प्रत्यक्ष पाहणी केली. पाहणीदरम्यान सोलर जनरेशन मीटरमध्ये त्या दिवसापर्यंत १५१७ युनिट वीज महावितरणच्या ग्रिडमध्ये जमा झाल्याचे निदर्शनास आले. ही वीज बिलामध्ये समायोजित (अॅडजस्ट) न झाल्यानेच जादा बिल आल्याचा प्राथमिक अंदाज व्यक्त करण्यात आला.

        या संदर्भात कंपनीकडून महावितरणच्या संबंधित अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांशी संपर्क साधून परिस्थितीची माहिती देण्यात आली. दरम्यान, नाव प्रसिद्ध न करण्याच्या अटीवर महावितरणमधील एका कर्मचाऱ्याने सांगितले की, ऑन-ग्रिड सोलर प्रणालीसाठी सामान्यतः बाय-डायरेक्शनल (Bi-Directional) किंवा नेट मीटर (Net Meter) बसविणे आवश्यक असते. हा मीटर ग्राहकाने महावितरणकडून घेतलेली वीज आणि ग्राहकाच्या सोलरमधून महावितरणच्या ग्रिडमध्ये गेलेली अतिरिक्त वीज या दोन्हींची स्वतंत्र नोंद ठेवतो. मात्र संबंधित ठिकाणी अशा प्रकारचा मीटर नसून साधा मीटर बसविण्यात आल्याचे सांगण्यात आले. वीज ग्राहक ललिता बालाजी भुक्या यांनी संबंधित मीटर बदलून योग्य नेट मीटर बसविण्याची मागणी केल्याचे सांगितले. मात्र याबाबत जबाबदारी स्वीकारण्यास संबंधित अधिकारी किंवा कर्मचारी तयार नसल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.

        या संपूर्ण प्रकारामुळे संतप्त झालेल्या ललिता बालाजी भुक्या यांनी आता ग्राहक मंचाकडे तक्रार दाखल करण्याची तयारी सुरू केली असून, झालेल्या आर्थिक व मानसिक त्रासाबद्दल संबंधित दोषींविरुद्ध नुकसानभरपाईची मागणी करण्याच्या दृष्टीने कायदेशीर पर्यायांचा अभ्यास सुरू केला आहे. दरम्यान, या प्रकरणाबाबत महावितरणची अधिकृत भूमिका अद्याप समोर आलेली नाही. संबंधित विभागाने आपली अधिकृत भूमिका किंवा स्पष्टीकरण दिल्यास तेही प्रसिद्ध करण्यात येईल.

सोलर बसवल्यानंतर ग्राहकांनी कोणत्या बाबी तपासाव्यात?

• घरावर बसविण्यात आलेला मीटर बाय-डायरेक्शनल (नेट मीटर) आहे की साधा मीटर, याची खात्री करून घ्यावी.
• मीटरवरील Import आणि Export रीडिंग नियमित तपासून त्याची छायाचित्रे जतन करावीत.
• सोलर इन्व्हर्टर किंवा मोबाईल अॅपमध्ये दिसणारी वीज निर्मिती आणि बिलातील युनिट यांची तुलना करावी.
• सोलर बसविल्यानंतरचे रिलीज ऑर्डर, कमिशनिंग रिपोर्ट, मीटर बदलल्याचे दस्तऐवज आणि सर्व कागदपत्रे सुरक्षित ठेवावीत.
• दर महिन्याला बिलातील नेट मीटर रीडिंग आणि क्रेडिट युनिटची नोंद तपासावी.

महावितरणकडे तक्रार कशी करावी?

• प्रथम स्थानिक वीज उपकेंद्र किंवा उपविभागीय कार्यालयात लेखी तक्रार द्यावी.
• तक्रारीची पोच किंवा डायरी क्रमांक घ्यावा.
• कार्यकारी अभियंता किंवा अधीक्षक अभियंता यांच्याकडे लेखी पाठपुरावा करावा.
• महावितरणच्या अधिकृत ग्राहक सेवा क्रमांक, संकेतस्थळ किंवा ऑनलाइन तक्रार प्रणालीवर तक्रार नोंदवावी.

अधिकारी उडवाउडवीची उत्तरे देत असतील तर काय करावे?

• सर्व संभाषण लेखी स्वरूपात किंवा ई-मेलद्वारे करण्याचा प्रयत्न करावा.
• माहितीचा अधिकार (RTI) अंतर्गत मीटर बसविण्याची नोंद, तपासणी अहवाल व संबंधित कागदपत्रांची मागणी करता येते.
• विद्युत ग्राहक तक्रार निवारण मंच (Consumer Grievance Redressal Forum - CGRF) येथे तक्रार दाखल करता येते.
• आवश्यक असल्यास महाराष्ट्र वीज नियामक आयोगाच्या (MERC) नियमांनुसार पुढील अपील करता येते.
• ग्राहक आयोगात (Consumer Commission) नुकसानभरपाईसाठी दावा दाखल करण्याचाही पर्याय उपलब्ध आहे.

        राज्यात सोलर प्रकल्पांना मोठ्या प्रमाणावर प्रोत्साहन दिले जात असताना, सोलर बसविल्यानंतर संबंधित मीटर योग्य प्रकारे कार्यरत आहे की नाही, नेट मीटरिंगची अंमलबजावणी योग्य प्रकारे झाली आहे की नाही, ग्राहकाच्या खात्यात अतिरिक्त युनिटची नोंद होत आहे की नाही, याची ऑनलाइन पडताळणी करता येईल, असे स्वतंत्र डिजिटल पोर्टल शासनाने विकसित करण्याची गरज आहे. अशा पोर्टलमुळे ग्राहक, सोलर कंपनी आणि महावितरण यांच्यातील पारदर्शकता वाढेल तसेच भविष्यात अशा प्रकारच्या तक्रारी मोठ्या प्रमाणात टाळता येऊ शकतील.

#बल्लारपूर #बल्लारपूरन्यूज #चंद्रपूर #चंद्रपूरन्यूज #आमचाविदर्भ #आमचाविदर्भन्यूज #महावितरण #महावितरणबिल #वीजबिल #वीजग्राहक #वीजसमस्या #सोलर #सोलरपॅनल #सोलरएनर्जी #सोलरवीज #नेटमीटर #नेटमीटरिंग #बायडायरेक्शनलमीटर #सोलरमीटर #सोलरग्राहक #सोलरपॅनलन्यूज #वीजमीटर #वीजबिलतक्रार #ग्राहकमंच #ग्राहकहक्क #ग्राहकतक्रार #वीजग्राहकहक्क #MSEDCL #SolarEnergy #SolarPanel #NetMetering #ElectricityBill #ChandrapurNews #BallarpurNews #MaharashtraNews #AamchaVidarbha