पाठ्यपुस्तकातून प्रत्यक्ष वस्तूंकडे; विद्यार्थ्यांनी अनुभवली ‘भांड्यांची दुनिया’

आदर्श मराठी प्राथमिक विद्यामंदिरात विद्यार्थ्यांसाठी कृतीशील शिक्षणाचा अभिनव उपक्रम

आमचा विदर्भ - अनंता गोखरे

राजुरा (दि. ०७ ऑगस्ट २०२६) -

        आदर्श मराठी प्राथमिक विद्यामंदिर, राजुरा येथे इयत्ता सातवीच्या विद्यार्थ्यांसाठी मराठी विषयातील ‘भांड्यांच्या दुनियेत’ या पाठाचे अनुभवाधारित आणि कृतीशील पद्धतीने अध्यापन करण्यात आले. विद्यार्थ्यांना पाठातील माहिती केवळ वाचनापुरती मर्यादित न ठेवता विविध प्रकारची भांडी प्रत्यक्ष दाखवून त्यांची ओळख करून देण्यात आली. या अभिनव उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांना पाठातील संकल्पना अधिक सहज, प्रभावी आणि आनंददायी पद्धतीने समजल्या.

        मराठी विषयाचे शिक्षक बादल बेले यांनी विद्यार्थ्यांना प्राचीन काळापासून आधुनिक काळापर्यंत वापरल्या जाणाऱ्या विविध प्रकारच्या भांड्यांची माहिती प्रत्यक्ष वस्तूंच्या माध्यमातून दिली. यामध्ये मातीची भांडी, दगडी खलबत्ता, लाकडी व चामड्याची भांडी, वाळलेल्या भोपळ्यापासून तयार केलेले तुंबे, बांबूची भांडी, प्लास्टिकची भांडी तसेच चांदी, पितळ, तांबे, स्टेनलेस स्टील आणि ॲल्युमिनियमपासून तयार करण्यात येणाऱ्या भांड्यांचा समावेश होता. याशिवाय चिनी माती, सिरॅमिक्स, काच, नॉनस्टिक आणि कोटेड मेटलपासून तयार होणाऱ्या आधुनिक भांड्यांची माहितीही विद्यार्थ्यांना देण्यात आली. विविध धातूंपासून भांडी तयार करण्याची प्रक्रिया, त्यांचा दैनंदिन जीवनातील उपयोग, प्रत्येक भांड्याचे वैशिष्ट्य तसेच काळानुसार भांड्यांच्या निर्मितीमध्ये झालेल्या बदलांविषयी सविस्तर मार्गदर्शन करण्यात आले.

        विद्यार्थ्यांनी प्रत्येक वस्तू प्रत्यक्ष पाहिली, हाताळली आणि तिची वैशिष्ट्ये जाणून घेतली. त्यामुळे पाठ्यपुस्तकातील माहिती अधिक स्पष्टपणे समजून घेण्यास त्यांना मदत झाली. अनुभवाधारित शिक्षणामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये विषयाविषयी उत्सुकता निर्माण झाली तसेच निरीक्षण, विचारशक्ती आणि आकलन क्षमता विकसित होण्यास हातभार लागला. उपक्रमाच्या शेवटी विद्यार्थ्यांना ‘तुमच्या घरातील चार जुन्या भांड्यांची चित्रे काढा व रंगवा’ हा कृतीआधारित गृहउपक्रम देण्यात आला. विद्यार्थ्यांनी या उपक्रमाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद देत आनंदाने सहभाग नोंदविला.

        पाठ्यपुस्तकातील आशय प्रत्यक्ष अनुभवाशी जोडण्याचा हा अभिनव प्रयत्न विद्यार्थ्यांसाठी शैक्षणिकदृष्ट्या अत्यंत उपयुक्त ठरला. अशा प्रकारच्या कृतीशील व अनुभवाधारित उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये अध्ययनाची आवड वाढण्याबरोबरच विषय अधिक प्रभावीपणे आत्मसात करण्यास मदत होत असल्याचे शिक्षकांनी सांगितले.

#Rajura #AdarshMarathiPrimarySchool #ExperientialLearning #ActivityBasedLearning #MarathiSubject #BhandyanchyaDuniyet #SchoolEducation #InnovativeTeaching #HandsOnLearning #StudentLearning #EducationNews #RajuraNews #Chandrapur #ChandrapurNews #Vidarbha #VidarbhaNews #MaharashtraEducation #LearningByDoing #SchoolActivities #MarathiEducation